Thứ Sáu, 20 tháng 11, 2020

cây ngưu tất bắc có tác dụng gì? giá bao nhiêu?

+ngưu tất đỗ trọng ba kích giá bao nhiêu? mua ở đâu? có tác dụng gì?

Ngưu tất là thảo dược gì? Công dụng & liều dùng

Tên thường gọi: Ngưu tất

Tên gọi khác: Hoài ngưu tất, cây cỏ xước

Tên nước ngoài: Ox knee, two-toothed chaff-flower

Tên khoa học: Achyranthes bidentata Blume.

Họ: Rau dền (Amaranthaceae)
Tổng quan về dược liệu ngưu tất
Tìm hiểu chung về ngưu tất

Ngưu tất là một loài cỏ xước nên thường bị nhầm lẫn với cây cỏ xước có tên khoa học Achyranthes aspera L. Cây thường cao 60–80cm hoặc hơn. Rễ củ hình trụ dài, có nhiều rễ phụ to. Thân mảnh màu lục hoặc nâu tía, có cạnh, phình lên ở các đốt. Cành thường mọc hướng lên trên gần như thẳng đứng.

Lá mọc đối, hình bầu dục hoặc hình mác thuôn dài, gân lá mặt trên thường có màu nâu tía. Cụm hoa mọc ở ngọn thân và kẽ lá đầu cành thành một bông dài 2–5cm. Quả hình bầu dục, bên trong chứa một hạt.

Mùa hoa quả vào khoảng tháng 5–7.

Ở Việt Nam, các thầy thuốc y học cổ truyền và người dân nhiều nơi đã dùng rễ cây cỏ xước để thay thế ngưu tất với tên gọi là ngưu tất nam.

Ngưu tất là loài cây ưa sáng, ưa ẩm. Cây ra hoa quả nhiều hàng năm, tái sinh tự nhiên chủ yếu từ hạt. Loài cây này có thể trồng được ở cả miền núi, trung du và đồng bằng.
Bộ phận dùng của ngưu tất

Rễ là bộ phận được dùng để làm thuốc của cây ngưu tất.

Khi phần trên mặt đất của cây tàn lụi vào khoảng tháng 1–2 ở vùng núi hay tháng 3–4 ở đồng bằng thì rễ sẽ được thu hái. Tiếp đến, loại bỏ rễ con, rửa sạch rồi phơi hay sấy khô.

Vị thuốc này có thể dùng ở dạng tươi (thường dùng) hoặc tẩm rượu hay muối (tùy từng trường hợp) rồi đem phơi/sấy khô.
Thành phần hóa học trong ngưu tất

Trong rễ ngưu tất có chứa khoảng 4,04% saponin và có một chất saponin khi thủy phân sẽ cho ra axit oleanolic và galactose, rhamnose, glucose. Ngoài ra, trong rễ còn có ecdysteron, inokosteron và muối kali.

Rễ còn có một peptid – polysaccharid bao gồm glycin, serin, axit glutamic và axit aspartic. Chất này có tác dụng miễn dịch.

Theo một số nhà nghiên cứu thì phần trên cây ngưu tất mọc ở Việt Nam có chứa rutin, axit caffeic và ꞵ-0-xylopyranosyl-ꞵ-0-glucopyranosid của axit oleanic.
Tác dụng, công dụng của ngưu tất
Dược liệu ngưu tất có những công dụng gì?

Theo các nghiên cứu, ngưu tất có một số tác dụng dược lý nổi bật như sau:

Kháng viêm
Ức chế miễn dịch (gây teo tuyến ức chuột cống đực non)
Giảm cholesterol máu (thực nghiệm trên thỏ)
Hạ huyết áp (thực nghiệm trên mèo cho thấy hạ huyết áp rõ rệt, mức độ hạ từ từ, thời gian tác dụng kéo dài)
Chống viêm, giảm đau trong điều trị thấp khớp

Trong y học cổ truyền, ngưu tất là vị thuốc có vị đắng chua, tính bình, không độc, quy vào hai kinh can và thận. Dạng tươi có tác dụng hành huyết tán ứ, tiêu ung lợi thấp. Dạng chín có tác dụng bổ can, ích thận, cường gân tráng cốt.

Ngưu tất dạng tươi được dùng để chữa cổ họng sưng đau, mụn nhọt, tiểu buốt, tiểu ra máu hoặc sỏi, bế kinh, đẻ khó, chấn thương, ứ máu bầm, đầu gối nhức mỏi.

Ngưu tất sao tẩm dùng chữa can thận hư, ù tai, đau lưng, mỏi gối, tay chân co quắp hoặc bại liệt.

Trong y học Trung Quốc, rễ ngưu tất với liều 5–12g dưới dạng thuốc sắc được sử dụng làm thuốc phục hồi sức lực, lợi tiểu, chữa bế kinh, đau kinh, tăng huyết áp, thấp khớp, sỏi đường tiết niệu, viêm họng, viêm amidan.

Ngoài ra, dược liệu này còn dùng làm thuốc kích thích tình dục, tráng dương, chữa liệt dương, gây sẩy thai.

Dùng ngoài với nước sắc 20% ngưu tất có thể chữa các bệnh về da chân và móng (bệnh nấm biểu bì).

Hạt cũng được sử dụng làm thuốc chống độc, chữa rắn cắn, thấp khớp, hen phế quản (phối hợp với dược liệu khác).
Liều dùng của ngưu tất
Liều dùng thông thường của ngưu tất là bao nhiêu?

Mỗi ngày, bạn có thể dùng từ 6–12g, ở dạng thuốc sắc, ngâm rượu hoặc bôi.
Một số bài thuốc có ngưu tất
Ngưu tất được sử dụng trong những bài thuốc dân gian nào?

1. Chữa co giật, bại liệt, phong thấp teo cơ, xơ vữa mạch máu

Ngưu tất 10–12g, sắc uống.

2. Chữa phong thấp, thấp khớp

Ngưu tất 12g, hy thiêm 16g, thổ phục linh 16g, lá lốt 19g. Bào chế thành dạng thuốc viên, ngày uống 3 lần, mỗi lần từ 10–15g.

Ngưu tất 10g, vòi voi 15g, ké đầu ngựa 15g, lá lốt 15g. Dùng dạng thuốc viên, mỗi lần uống 10–15g.

Ngưu tất 10g, lá lốt 16g, cỏ xước 16g, cành dâu 20g, cà gai 16g. Tất cả đem sao qua, sắc uống mỗi ngày một thang. Sử dụng 3–5 thang liền. Để tăng hiệu quả, bạn có thể nấu cành lá lốt với lạc ăn trong 7 ngày.

Ngưu tất 12g, thổ phục linh 20g, hy thiêm 15g, cà gai leo 15g, ích mẫu 10g, hương phụ 10g, ké đầu ngựa 10g. Sắc kỹ, uống mỗi ngày một thang.

3. Chữa viêm đa khớp dạng thấp

Ngưu tất 12g, độc hoạt 12g, tang ký sinh 12g, phòng phong 12g, tục đoạn 12g, xuyên quy 12g, thục địa 12g, bạch thược 12g, đảng sâm 12g, ý dĩ 12g, tần giao 10g, quế chi 8g, xuyên khung 8g, cam thảo 6g, tế tân 6g. Đem sắc uống mỗi ngày một thang.

4. Chữa huyết áp cao, nhức đầu chóng mặt, nhức mắt ù tai, mắt mờ, rối loạn tiền đình, khó ngủ, đau nhức dây thần kinh, rút gân, co giật, táo bón

Ngưu tất 12g, hạt muồng 12g. Sắc uống mỗi ngày một thang.

5. Chữa kinh nguyệt chậm, lượng huyết ra ít, màu thẫm đen, đau bụng, đại tiện thường táo

Ngưu tất 12g, ích mẫu 16g, nghệ xanh 16g, hương phụ (tứ chế) 16g, lá mần tưới 12g, tô mộc 12g, chỉ xác 12g. Sắc uống mỗi ngày một thang. Mỗi tháng dùng từ 3–5 thang.

6. Chữa rong kinh

Ngưu tất 12g, cỏ nhọ nồi 16g, bạch truật 12g, phục linh, bán hạ chế, trần bì, hương phụ mỗi vị 8g. Tất cả đem sắc uống mỗi ngày một thang.

7. Chữa bế kinh

– Do huyết bị giảm sút: Ngưu tất 12g, đảng sâm 20g, hoài sơn, ý dĩ, ích mẫu mỗi vị 16g, bạch truật, kỷ tử, thục địa, hà thủ ô, kê huyết đằng mỗi vị 12g. Sắc uống mỗi ngày một thang.

– Do huyết bị ứ trệ: Ngưu tất 12g, ích mẫu 16g, đào nhân, uất kim, tạo giác thích, hương phụ mỗi vị 8g. Sắc uống một thang/ngày.

8. Chữa bí tiểu tiện hay gặp ở người già

Ngưu tất, thục địa, hoài sơn, xa tiền tử mỗi vị 12g, sơn thù, phục linh, trạch tả, đan bì, phụ tử chế mỗi vị 8g, nhục quế 4g. Sắc uống mỗi ngày một thang.
Lưu ý và thận trọng khi dùng ngưu tất
Khi dùng ngưu tất, bạn nên lưu ý những gì?

Để sử dụng dược liệu này một cách an toàn và có hiệu quả, bạn nên tham khảo trước ý kiến từ các bác sĩ, thầy thuốc đông y uy tín. Một số thuốc, thực phẩm chức năng hay thảo dược khác mà bạn đang dùng có thể gây ra những tương tác không mong muốn với ngưu tất.

Trong quá trình sử dụng, nếu thấy xuất hiện các triệu chứng bất thường, hãy tạm ngưng và thông báo ngay cho bác sĩ.

Lưu ý, vị thuốc ngưu tất trong bài thuốc là vị thuốc Bắc thường dùng nhập khẩu từ Trung Quốc, khác với ngưu tất nam (Achyranthes aspera L.) hay còn gọi là cây cỏ xước. Cả hai loài ngưu tất và cỏ xước đều có công dụng chữa đau xương khớp, hạ huyết áp, lợi tiểu… Tuy nhiên, tác dụng của ngưu tất mạnh hơn. Do đó, liều dùng ngưu tất chỉ cần 6–12g/ngày, còn cỏ xước phải tới 12–40g/ngày.
Mức độ an toàn của ngưu tất

Người khí hư, tỳ vị hư hàn, mộng tinh, di tinh, hoạt tinh, phụ nữ mang thai, băng huyết không được dùng ngưu tất.
Tương tác có thể xảy ra với ngưu tất

Ngưu tất có thể tương tác với một số thuốc, thực phẩm chức năng hay dược liệu khác mà bạn đang sử dụng. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi dùng, bạn nên hỏi ý kiến của bác sĩ và thầy thuốc trước khi muốn dùng bất kỳ loại dược liệu nào.


Ngưu tất là vị thuốc lấy từ cây ngưu tất Bắc hoặc Nam, dùng ngâm rượu có tác dụng chữa viêm khớp, rong kinh. Tìm hiểu hình ảnh, công dụng, giá bán của dược liệu.

Ngưu tất là gì?

Ngưu tất là vị thuốc Đông y có tính ôn, vị đắng thường được sử dụng để điều trị bệnh viêm họng, sốt, đau bụng kinh, suy thận,… Vậy ngưu tất là gì?

Nó là tên gọi khác của cây cỏ xước, còn gọi là bách bội, ngưu kinh hay hoài ngưu tất,... Cây thuộc họ rau dền, có tên khoa học Achyranthes bidentata Blume.

Phần rễ cây thường được sử dụng phơi khô để làm thuốc điều trị bệnh. Bề mặt nhăn nheo, có màu vàng tro, khi sắc uống có vị hơi ngọt.
Đặc điểm hình ảnh cây ngưu tất

Ngưu tất là cây có chiều cao trung bình khoảng bình 70cm, có thể cao hơn. Rễ dạng củ hình trụ dài, nhiều rễ phụ to mọc xung quanh rễ chính. Thân cây màu nâu tía hoặc màu lục, cành mọc thẳng đứng hướng lên trên.


Lá ngưu tất có dạng hình mác thuôn dài hoặc hình bầu dục, mọc đối nhau. Gân lá có màu nâu, các cụm lá thường mọc ở ngọn thân thành bông dài 3 đến 5cm. Phần quả hình bầu dục có chứa một hạt.
Ngưu tất mọc ở đâu?

Ở nước ta hiện nay, cây được trồng rộng rãi và phân bố với số lượng lớn để phục vụ cho việc chữa bệnh. Loại có xuất xứ từ Trung Quốc sẽ có rễ to hơn so với loại cây mọc hoang.

Ngoài nước ta, thì cây còn được trồng nhiều ở một số nước châu Á như Ấn Độ, Nhật Bản, Nepal,… Ở Trung Quốc, nó được trồng đa số ở tỉnh Tứ Xuyên, Quý Châu.
Thu hái, sơ chế, bảo quản

Cây ngưu tất được gieo trồng bằng hạt. Ở các vùng đồng bằng thường được gieo vào tháng 9 hay tháng 10, các vùng miền núi thì gieo giống vào tháng 2 đến tháng 3. Trồng khoảng 6 tháng là có thể thu hoạch được bài thuốc bắc hay .

Những cây già có phần rễ úa vàng sẽ được thu hoạch trước. Sau khi thu hoạch mang phần rễ về rửa sạch để loại bỏ đất cát, cắt bỏ các phần rễ con mọc xung quanh và đầu rễ, phần còn lại đem phơi khô, cắt lát mỏng và bảo quản. Rễ càng dài, to và dẻo thì càng có giá trị.

Thành phần hóa học của ngưu tất

Rễ ngưu tất chính là bộ phận chứa nhiều dưỡng chất nhất. Theo nghiên cứu mới nhất, rễ nó có tới 4.04% saponin. Khi sử dụng, thành phần saponin được đưa vào cơ thể chúng ta sẽ xảy ra các phản ứng thủy phân tạo sản phẩm là đường glucose, galactose, rhamnose và axit oleanolic.

Bên cạnh đó, phần rễ còn chứa muối kali và ecdysterone, inokosteron. Ngoài ra còn chứa một số sản phẩm của quá trình thủy phân protein như glycin, serin, axit aspartic, axit glutamic giúp miễn dịch hiệu quả.
Ngưu tất có tác dụng gì?

Ngưu tất có tác dụng điều trị rất nhiều loại bệnh. Tùy theo căn bệnh và mức độ bệnh mà chúng ta có những bài thuốc khác nhau sử dụng cho phù hợp giúp gia tăng tác dụng trị bệnh và bệnh tình nhanh chóng khỏi hẳn.
Ngưu tất có tác dụng điều trị viêm họng

Sử dụng 20g ngưu tất cùng với 10g cam thảo. Đem 2 vị thuốc này rửa sạch để ráo nước, đem đun sôi cùng với lượng nước vừa đủ, uống thay thế cho nước trà hàng ngày. Chia ra uống từ 2 đến 3 lần trong ngày. Sau 3 ngày các triệu chứng của bệnh viêm họng sẽ thuyên giảm rõ rệt.

nguu tat co tac dung gi
Ngưu tất có tác dụng trị bệnh bí tiểu ở người cao tuổi

Ở những người cao tuổi tình trạng bí tiểu xảy ra cũng rất nhiều, đó là do ảnh hưởng của bộ phận thận.

Để giúp chữa lành căn bệnh này, chuẩn bị ngưu tất, xa tiền tử, hoài sơn, thục địa mỗi vị 12g, phụ tử chế, trạch tả, phục linh, sơn thù, đan bì mỗi vị 8g cùng với 4g nhục quế.

Đem tất cả vị thuốc thái thành từng khúc nhỏ sắc cùng với 400ml nước. Đến khi cạn còn 100ml nước thì tắt bếp, chia ra thành 2 phần bằng nhau sử dụng hết trong ngày.
Ngưu tất có tác dụng chữa bế kinh, đau bụng kinh, rong kinh

Chuẩn bị các nguyên liệu sau: 16g ích mẫu, 12g ngưu tất, tạo giác thích, hương phụ, uất kim, đào nhân mỗi vị 8g.

Đem tất cả vị thuốc này sắc uống và chia làm 3 phần bằng nhau uống vào buổi sáng, trưa, tối

.

Nên dùng bài thuốc này sau kỳ kinh khoảng 1 tuần và dùng 14 ngày liên tục để mang đến hiệu quả tối đa.

Để trị bệnh rong kinh dùng các vị thuốc sau: 12g bạch truật, 12g ngưu tất, 8g trần bì, 8g phục linh, 8g bán hạ, 8g hương phụ.

Đem tất cả vị thuốc này rửa sạch và đun sôi cùng với nước, chia ra uống 3 lần trong ngày. Dùng từ 2 đến 3 tuần liên tiếp các triệu chứng của rong kinh sẽ giảm rõ rệt.
Ngưu tất có tác dụng trị viêm khớp, đau lưng, mỏi gối

Chữa viêm khớp:

Viêm khớp là tình trạng bệnh gặp ở tất cả mọi lứa tuổi. Độ tuổi mắc bệnh nhiều nhất là ở những người già, lớn tuổi.

Điều trị bệnh viêm khớp, sử dụng thục địa, tang ký sinh, ý dĩ, bạch thược, đảng sâm, độc hoạt, cam thảo, tục đoạn, phòng phong, đương quy, ngưu tất mỗi vị 12g, tần giao 10g, xuyên khung và quế chi mỗi vị 8g, tế tân 6g.

Đem tất cả nguyên liệu sắc uống hết trong ngày, hãy sử dụng liên tiếp từ 2 đến 3 tuần để giúp bài thuốc này mang lại hiệu quả điều trị bệnh viêm khớp cao.

Chữa đau lưng, mỏi gối:

Sử dụng 20g phần thân hoặc lá cây ngưu tất cùng với 100g gạo lứt. Dùng 2 nguyên liệu nấu thành cháo, chia ra ăn hết trong ngày, sử dụng khi còn nóng.

Điều trị bằng cách này liên tiếp 10 ngày, tình trạng đau lưng, mỏi gối sẽ giảm hẳn.
Tác dụng của ngưu tất chữa bại liệt, xơ vữa thành mạch

Những bệnh nhân bị bại liệt, xơ vữa thành mạch ở mức độ nhẹ thì dùng 40 đến 60g dược liệu ngưu tất. Đun sôi cùng với nước và chia ra uống từ 2 đến 3 lần trong ngày. Tình trạng nặng thì hãy tham khảo ý kiến bác sĩ, thầy thuốc trước khi sử dụng.

tac dung cua nguu tat
Tác dụng của ngưu tất chữa rối loạn tiền đình

Chuẩn bị 2 vị thuốc sau: Hạt muồng 20g cùng với ngưu tất 30g, đem rửa sạch để ráo nước.

Đun sôi cùng với nước đến khi hỗn hợp đặc lại thì có thể sử dụng. Sắc dưới dạng lỏng vẫn sử dụng được nhưng sẽ không hiệu quả khi sắc hỗn hợp nước thuốc đến khi đặc lại.
Tác dụng của ngưu tất làm giảm cholesterol xấu

Cholesterol trong máu sẽ rất nguy hiểm, dẫn đến khả năng đột quỵ, mắc các bệnh về tim mạch rất cao. Những người có chỉ số cholesterol cao nên sử dụng 12g ngưu tất đã phơi khô hãm với nước nóng thay thế nước trà hàng ngày.
Công dụng của ngưu tất trị bệnh cao huyết áp, nhồi máu cơ tim

Sử dụng 10 cây thành ngạnh, 5g rễ ngưu tất khô. Đem 2 vị thuốc sắc cùng với 3 bát nước, đun cho đến khi cạn còn 1 bát thì dừng lại. Uống nước thuốc trước khi ăn 30 phút, dùng liên tục 60 ngày để cảm nhận mức độ hiệu quả mà bài thuốc này mang lại để chữa bệnh cao huyết áp, nhồi máu cơ tim.
Công dụng của ngưu tất trị bệnh quai bị

Bệnh quai bị gây sưng đau rất khó chịu và có thể lây lan. Vì vậy khi mắc bệnh bạn hãy dùng ngay cây ngưu tất tươi giã lấy nước uống, súc miệng. Phần bã hãy giữ lại và đắp vào khu vực bị sưng do quai bị. Sau 5 đến 7 ngày, các chỗ sưng viêm sẽ thuyên giảm rõ rệt.
Công dụng của ngưu tất chữa viêm gan, vàng da

Dùng các vị thuốc sau: rễ gai 30g, rễ ngưu tất 20g, cỏ cú 16g, ích mẫu 16g. Đem tất cả vị thuốc này sắc uống và chia ra 3 lần uống hết trong ngày. Đối với bài thuốc này thì phụ nữ đang mang thai không được sử dụng vì có thể gây sảy thai.

hinh anh cay rau meo
Ngưu tất chữa bệnh gì?

Ngưu tất được dân gian sử dụng từ xa xưa để điều trị rất nhiều bệnh. Hiện nay thì y học hiện đại đã phát triển rất mạnh mẽ, có nhiều máy móc, thiết bị và tài liệu, chi phí để nghiên cứu hơn.

Trong các nghiên cứu, một số tác dụng nổi bật mà ngưu tất mang lại như: ức chế miễn dịch, kháng viêm, giúp hạ huyết áp, giảm cholesterol, giảm đau nhức xương khớp. Ngoài ra, sử dụng ngưu tất dạng tươi giúp trị mụn nhọt, cổ họng sưng đau, tiểu ra máu,…

Ở Trung Quốc, rễ ngưu tất được sắc uống giúp tăng cường thể lực, chữa đau bụng kinh, lợi tiểu, đau khớp, viêm đường tiết niệu, viêm amidan. Hạt của cây cũng giúp chống độc, chữa rắn cắn rất hiệu quả.
Cách sử dụng ngưu tất chữa bệnh

Để sử dụng ngưu tất điều trị bệnh thì có rất nhiều cách. Trong đó phương pháp sắc uống truyền thống và ngâm rượu là 2 cách sử dụng phổ biến và được nhiều người ưa chuộng sử dụng.
Sắc nước ngưu tất

Mỗi ngày dùng 12 đến 20g ngưu tất để sắc uống là liều lượng được các thầy thuốc khuyên dùng. Nếu bệnh nặng thì nên hỏi ý kiến bác sĩ, thầy thuốc để có phác đồ điều trị cho phù hợp giúp bệnh tình nhanh khỏi.
Ngưu tất ngâm rượu

Để sử dụng ngưu tất ngâm rượu thì thường được ngâm chung cùng với địa hoàng.

Chuẩn bị 20g địa hoàng, 20g ngưu tất cùng với 1 lít rượu trắng nguyên chất.

Đem 2 vị thuốc rửa sạch, để ráo nước và cho vào bình thủy tinh, đổ rượu vào đậy kín nắp lại.

Sau 7 ngày là đã có thể sử dụng được, liều lượng thích hợp nhất uống 2 lần trong ngày, mỗi lần 20ml.

Những trường hợp bệnh nhân bị đau tụ huyết, sưng đau gối, tê gân cốt, các đầu ngón chân sử dụng loại rượu ngưu tất địa hoàng này rất hiệu quả.
Giá bán ngưu tất

Trên thị trường, giá bán ngưu tất dao động từ: 250.000 đồng/kg - 300.000 đồng/kg.

Rẻ nhất là tại Thảo dược An Quốc Thái, giá bán ngưu tất chỉ: 200.000 đồng/kg (cây khô).

 

Ngưu tất mua ở đâu TP HCM?

Qua bài viết trên, chúng tôi đã giới thiệu đầy đủ về thông tin của vị thuốc Đông y ngưu tất. Tuy nhiên, để điều trị có hiệu quả, bạn nên lựa chọn nơi mua hàng uy tín, có tiếng để tránh hàng kém chất lượng, pha tạp nhiều cây giả khác,..